Jelitówka – jak sobie radzić z biegunką i wymiotami?

Grypa jelitowa to wyjątkowo nieprzyjemna infekcja wirusowa, która potrafi zdezorganizować życie całej rodziny, ponieważ błyskawicznie rozprzestrzenia się wśród domowników! Przebieg jelitówki jest dość gwałtowny, charakterystyczne dla niej biegunka i wymioty mocno osłabiają organizm, prowadząc często do jego odwodnienia. Na szczęście objawy grypy jelitowej znikają zaledwie po kilku dniach, a w dodatku można je skutecznie łagodzić, stosując odpowiednie leki oraz preparaty zapobiegające odwodnieniu.

Grypa jelitowa: przyczyny

Jelitówka, czyli grypa jelitowa lub grypa żołądkowa to ostra infekcja układu pokarmowego obejmująca żołądek i jelita wywoływana przez wirusy (najczęściej rotawirusy, norowirusy, sapowirusy, adenowirusy i astrowirusy). Wirus przenoszony jest przez bezpośredni kontakt z chorym, a także drogą pokarmową i drogą kropelkową. Jelitówkę bardzo łatwo „złapać”, przebywając w dużych skupiskach ludzkich lub gdy w najbliższym otoczeniu pojawił się choćby jeden zakażony. Ryzyko zarażenia grypą jelitową dotyczy wszystkich grup wiekowych, przy czym infekcja najgroźniejsza jest dla osób w podeszłym wieku, osób z obniżoną odpornością, zwłaszcza zaś dla kobiet w ciąży oraz małych dzieci i niemowląt. Okres inkubacji wirusa wynosi od około 12 do 72 godzin, po tym czasie pojawiają się pierwsze objawy. Warto podkreślić, że chory zaraża jeszcze przed wystąpieniem symptomów, jak również przez kilka dni po ich ustąpieniu! Sama infekcja, choć zwykle ma ostry przebieg, trwa stosunkowo krótko, z reguły około 3-7 dni. Zdarzają się jednak przypadki, zwłaszcza u małych dzieci, że zakażenie przedłuża się nawet do 10 dni.

grypa jelitowa

Grypa żołądkowa: objawy

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jelitówki jest wodnista biegunka (trwająca około 2-3 dni). Ponadto grypie żołądkowej towarzyszą nudności i wymioty, a także gorączka. Dodatkowo pojawić się mogą skurcze i bóle brzucha, dreszcze, złe samopoczucie, brak apetytu oraz ogólne osłabienie organizmu. Nie w każdym przypadku grypa jelitowa pokazuje pełne spektrum objawów, u dorosłych zazwyczaj objawia się tylko biegunką, natomiast u dzieci znacznie częściej dolegliwościom jelitowym współtowarzyszą nudności i wymioty, zaś u niektórych „szczęśliwców” jelitówka powoduje tylko lekkie bóle i skurcze brzucha. W przebiegu grypy jelitowej dochodzi również do zaburzenia gospodarki elektrolitowej oraz do odwodnienia organizmu, co jest bezpośrednim efektem biegunki i wymiotów.

Grypa jelitowa: leczenie

Podobnie jak inne infekcje wirusowe jelitówkę leczy się objawowo. Prawidłowe leczenie polega na łagodzeniu biegunki i gorączki oraz na równoczesnym prowadzeniu działań zapobiegających odwodnieniu i zaburzeniom równowagi elektrolitowej. W aptekach dostępny jest szeroki wybór leków przeciwbiegunkowych, a jednym z najpopularniejszych preparatów stosowanych przy biegunkach jest węgiel leczniczy (np. Węgiel aktywny, Carbosal syrop o smaku coli), wiąże on toksyny i drobnoustroje oraz umożliwia ich wydalenie. Znacznie silniejsze i szybsze działanie niż węgiel leczniczy wykazuje loperamid (np. Stoperan), który skutecznie ogranicza ryzyko odwodnienia organizmu. Podobne właściwości adsorpcyjne do węgla aktywnego wykazuje smektyn dioktanościenny (np. Smecta), który dodatkowo działa osłaniająco na przewód pokarmowy. Smektyn jest bezpieczny, nie wywołuje działań niepożądanych, dlatego jest polecany do stosowania nawet u niemowląt i małych dzieci. Łagodzenie objawów biegunki to nie wszystko, często bowiem jelitówka przebiega z wysoką gorączką. Wtedy może być konieczne zastosowanie leków przeciwgorączkowych np. z paracetamolem lub ibuprofenem. Bardzo ważne, o ile nie najważniejsze, w leczeniu grypy jelitowej jest nawadnianie organizmu. Biegunka, wymioty i gorączka to wszystko czynniki zwiększające ryzyko odwodnienia, a przy ostrym przebiegu jelitówki odwodnienie organizmu jest niemal nieuniknione. Dlatego też należy przyjmować dużą ilość płynów! Co do rodzajów płynów, może to być woda, słaba herbata lub ziołowe herbatki, ważne, aby były one w temperaturze pokojowej. Warto pamiętać, że prawidłowe nawadnianie polega na wypijaniu małych porcji w krótkich odstępach czasu, co niekoniecznie jest łatwe, zważywszy na fakt, że organizm osłabiony chorobą trudno jest zmusić do picia, jednak uzupełnianie płynów jest absolutnie konieczne! Coraz chętniej stosowanym rozwiązaniem przy grypie żołądkowej jest przyjmowanie specjalnych preparatów z elektrolitami lub doustnych płynów nawadniających. Uzupełnianie elektrolitów zapobiega zaburzeniom równowagi elektrolitowej, zaś płyny nawadniające skutecznie eliminują problem odwodnienia. Dla wsparcia uszkodzonej wskutek działania wirusów mikroflory jelitowej można także stosować probiotyki. Jednym z elementów leczenia jelitówki jest również odpoczynek, należy zagwarantować choremu spokój i odpowiednie warunki (pokój, w którym przebywa, należy regularnie wietrzyć i dezynfekować). Zasadniczo objawy grypy jelitowej ustępują samoczynnie w ciągu 3-4 dni, jeśli infekcja utrzymuje się dłużej, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Wizyta lekarska (a najlepiej wizyta domowa) jest obowiązkowa, gdy infekcja dotyczy osób starszych, kobiet w ciąży i dzieci! W przypadku nasilonych objawów najrozsądniejszym rozwiązaniem jest natychmiastowe udanie się do szpitala!

Dieta przy grypie jelitowej

Jednym z symptomów choroby jest spadek apetytu, w pierwszym i w drugim dniu infekcji zarażony nie chce nic jeść ani pić. I o ile trzeba walczyć o każdą wypitą kroplę płynu, tak głodówka jest właściwie wskazana. Ponadto w kolejnych dniach choroby, gdy objawy powoli ustępują, organizm jest mocniejszy, a apetyt wraca, należy bardzo uważać na to, co się je. Zalecane są wówczas posiłki lekkostrawne, najlepiej kaszki lub kleiki ryżowe, wafle ryżowe i suchary. Następnie można wprowadzać lekkie zupy i gotowane ziemniaki. Jeszcze przez kilka tygodni trzeba unikać ciężkich, smażonych potraw, słodyczy i alkoholu!

Czy można się uchronić przed jelitówką?

Grypa żołądkowa ma to do siebie, że jest wysoce zaraźliwa. Jednak istnieją sposoby, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia. Przede wszystkim należy dbać o swoją odporność, zdrowo się odżywiać, regularnie uprawiać aktywność fizyczną. Oczywiście nie uchroni to w pełni przed zarazkami, ale częste mycie rąk, przestrzeganie zasad higieny, dezynfekowanie toalety, a także blatów roboczych, na których przygotowywane są posiłki, znacząco zmniejsza ryzyko jelitówki. Dodatkowo w przypadku niemowląt zaleca się szczepienia przeciw rotawirusom, gdyż to właśnie one są głównym winowajcą infekcji u dzieci!

Ze względu na duże ryzyko zakażenia grypą żołądkową każdy powinien umieć rozpoznać jej objawy oraz wiedzieć, co robić w celu złagodzenia jej symptomów. Najważniejsze w leczeniu jelitówki jest nawadnianie organizmu, gdyż następstwa odwodnienia są znacznie poważniejsze niż sama infekcja żołądkowo-jelitowa. Grypa jelitowa i odwodnienie są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, kobiet w ciąży i niemowląt. U ciężarnych ostra infekcja może stanowić zagrożenie dla dziecka, zaś w przypadku noworodków i niemowląt może dojść do nieodwracalnego zaburzenia homeostazy ustrojowej.

Ewa Krulicka

Redaktor naczelna jestemmama.pl, charakter interdyscyplinarny i niepokorny. Z reguły nie owijam w bawełnę, a w moich tekstach staram się zobrazować i uwypuklić zarówno niepokoje, jak i radości towarzyszące okresowi macierzyństwa.

Komentarze