Bostonka znów atakuje!

Niestety rodzice nie mają najmniejszych szans nawet na chwilę spokoju! Co rusz słychać o kolejnych przypadkach groźnych chorób zakaźnych. Obecnie coraz więcej uwagi poświęca się nowym ogniskom bostonki w Polsce. Kilkanaście dni temu dotarły niepokojące wieści z Poznania, gdzie Centrum Zarządzania Kryzysowego przestrzegało przed licznymi przypadkami zachorowań na chorobę bostońską w żłobkach i przedszkolach! Czym jest bostonka i jak ją leczyć? Sprawdź!

Choroba bostońska

Wysypka bostońska znana w Polsce jako choroba bostońska, wirus bostoński lub po prostu  bostonka wywoływana jest przez wirusy Coxsackie (wirus z rodziny enterowirusów). Ze względu na bardzo charakterystyczne umiejscowienie wysypki bostonka nazywana jest również chorobą rąk, stóp i jamy ustnej (z ang. hand, foot and mouth disease – HFMD). Wirus bostoński rozprzestrzenia się drogą kropelkową, czyli do zarażenia może dojść w kontakcie z wydzielinami lub śliną chorego, gdy ten kicha lub kaszle. Ponadto transmisja wirusa może nastąpić drogą fekalno-oralną (wydalanie wirusa w kale może trwać nawet przez kilka tygodni), dlatego też bostonkę nazywa się często chorobą brudnych rąk. I tu właśnie tkwi główna przyczyna, dlaczego wirus bostoński najczęściej atakuje maluchy i dzieci do 10. roku życia! Dzieciaki często „zapominają” umyć rąk po wizycie w toalecie, co sprzyja roznoszeniu zarazków zwłaszcza w większych skupiskach ludzkich jak przedszkola i szkoły! Warto dodać, że późne lato, a przede wszystkim jesień jest okresem znaczącego wzrostu liczby zachorowań na chorobę bostońską.

choroba bostońska

Choroba bostońska: objawy

Okres wylęgania się wirusa trwa z reguły od dwóch do siedmiu dni. Pierwsze pojawiające się dolegliwości nie są na tyle charakterystyczne, aby można było właściwie zdiagnozować chorobę. Wśród najczęstszych objawów prodromalnych (wczesnych) wymienia się gorączkę, osłabienie, złe samopoczucie i ból gardła. Objawy te na myśl przywodzą przeziębienie lub grypę, dlatego też zdarza się, że w początkowym stadium nawet lekarze błędnie diagnozują bostonkę! Stosunkowo rzadko do wczesnych symptomów choroby dołączają także nudności i wymioty oraz biegunka. Po 2-3 dniach objawów grypopodobnych choroba wchodzi w fazę właściwą, co oznacza, że na ciele pojawia się wysypka (o charakterze plamisto-grudkowym, plamisto-pęcherzykowym lub pęcherzykowym). Zmiany skórne obejmują określone, a zarazem bardzo charakterystyczne miejsca – dłonie, stopy i jamę ustną. Wysypka pojawia się stopniowo, najpierw atakuje jamę ustną (najczęściej podniebienie miękkie, śluzówkę policzków, dziąsła oraz tylną ścianę gardła). Pęcherzyki obecne w jamie ustnej są bardzo bolesne i powodują duży dyskomfort, utrudniając jedzenie i picie. W następnej kolejności wysypka pojawia się na dłoniach (głównie wewnętrzna część) oraz na podeszwach stóp. Bardzo rzadko notuje się przypadki wystąpienia zmian skórnych na pośladkach, pachwinach i genitaliach. Wysypka ustępuje samoistnie po 7-10 dniach, zaczyna się wówczas proces zdrowienia trwający około 4 tygodni.

Bostonka a ospa wietrzna

Dla laika pierwszym skojarzeniem z pojawiającą się na ciele wysypką jest ospa wietrzna, a nie, znacznie rzadziej występująca, bostonka. Jednak w przypadku tych dwóch chorób kluczowa jest lokalizacja pęcherzyków. Przy ospie wietrznej zmiany skórne pojawiają się na całym ciele, przy chorobie bostońskiej obszary występowania wysypki są ograniczone. Ponadto znaczącą różnicą jest to, że ospę wietrzną przechodzi się raz w życiu, zaś wirusa bostońskiego można „złapać”  kilka razy!

Choroba bostońska: leczenie

Jako że bostonka jest chorobą wirusową, leczy się ją objawowo, podając najczęściej leki o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym (zwykle paracetamol, ibuprofen, inne niesteroidowe leki przeciwzapalne). Dodatkowo w ruch idą preparaty odkażające do stosowania na skórę objętą wysypką (np. antybiotyki lub barwniki o działaniu antyseptycznym). Jednym z najważniejszych zaleceń lekarski (równocześnie jednym z najtrudniejszych, zwłaszcza dla dzieci!) jest zakaz drapania i wyciskania pęcherzy (podobnie jak w przypadku ospy), gdyż grozi to wtórnym zakażeniem bakteryjnym. Kluczowy w leczeniu choroby bostońskiej jest odpoczynek oraz odpowiednia podaż płynów, co pozwala uniknąć odwodnienia spowodowanego gorączką. Należy zaznaczyć, że przy chorobie bostońskiej, jak i przy każdej innej infekcji wirusowej, nie stosuje się antybiotykoterapii doustnej!

Bostonka: profilaktyka

Głównym działaniem zapobiegawczym jest przestrzeganie zasad prawidłowej higieny (przede wszystkim dokładne mycie rąk po każdej wizycie w toalecie!). Szczególne środki ostrożności zaleca się wprowadzić, gdy w okolicy pojawiło się skupisko choroby, wtedy należy unikać wizyt w zatłoczonych miejscach jak place zabaw, kina lub galerie handlowe. Istotne dla ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby, jest izolowanie chorych. Jeśli u dziecka zdiagnozowano bostonkę lub jest ona podejrzewana, musi ono pozostać w domu, pod żadnym pozorem nie można go wysłać do szkoły lub przedszkola. I jeszcze jedno, w odróżnieniu od ospy wietrznej, nadal nie opracowano skutecznej szczepionki przeciwko chorobie bostońskiej.

Choroba bostońska: zakażenia u dorosłych

Wprawdzie wirus bostoński atakuje najczęściej dzieci, możliwe jest zakażenie również w wieku dorosłym (narażone są szczególnie osoby o obniżonej odporności). I tu podobnie jak w przypadku wielu chorób wieku dziecięcego, przebieg infekcji jest o wiele cięższy. Bostonka u dzieci przebiega dość łagodnie, a poważne komplikacje w postaci m.in. zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych są niezwykle rzadkie. U dorosłych zaś choroba trwa dłużej i ma ostrzejszy charakter, ponadto często obserwuje się ogólnoustrojowe powikłania neurologiczne bądź kardiologiczne. Przed zakażeniem wirusem bostońskim powinny chronić się zwłaszcza kobiety w ciąży. Szczególnie niebezpieczna jest infekcja w pierwszym trymestrze, jej skutkiem mogą być wady rozwojowe u dziecka, a nawet poronienie.

Gdy przychodzi jesień, zwiększa się ryzyko zakażenia chorobami zakaźnymi, coraz częściej wirusem atakującym dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym jest wirus Coxsackie, odpowiedzialny za rozwój choroby bostońskiej. Bostonka cechuje się wysokim wskaźnikiem zakaźności, jednak ma stosunkowo łagodny przebieg. Warto więc wiedzieć, że nie każda wysypka pojawiająca się na ciele dziecka oznacza ospę wietrzną, może to być właśnie choroba bostońska.

Ewa Krulicka

Redaktor naczelna jestemmama.pl, charakter interdyscyplinarny i niepokorny. Z reguły nie owijam w bawełnę, a w moich tekstach staram się zobrazować i uwypuklić zarówno niepokoje, jak i radości towarzyszące okresowi macierzyństwa.

Komentarze