Wszy u mojego dziecka – jak szybko opanować sytuację?

Przełom sierpnia i września to gorący okres dla rodziców. I to nie tylko ze względu na wydatki związane z zakupem wyprawki szkolnej! Wraz z pierwszym dzwonkiem zaczyna się odliczanie do momentu, w którym Twoją uwagę zwróci szaleńcze drapanie dziecka po skórze głowy! A taki rodzaj drapania może oznaczać tylko jedno i Ty wiesz co! Czeka Cię teraz walka z wszawicą, w dodatku będzie się ona odbywać na kilku frontach! Szczęśliwie dla Ciebie i Twoich najbliższych firmy farmaceutyczne oferują nowoczesne preparaty o doskonałej skuteczności i w wygodnej do aplikacji postaci!

Gnidy i wszy

Wesz ludzka to uciążliwy pasożyt żerujący na człowieku. Jest to niewielkich rozmiarów stawonóg (2-4mm), który bytuje na owłosionej skórze głowy, ze szczególnym upodobaniem traktujący okolice za uszami, skronie i kark. Dobra wiadomość jest taka, że wszy nie skaczą i nie latają (tylko pełzają, za to bardzo szybko!), nie przenoszą się też na inne gatunki, co oznacza, że psy i koty mogą spać spokojnie. Wszawica jest chorobą bardzo zakaźną, wystarczy jedna wesz, aby stworzyć na głowie człowieka całą pasożytniczą kolonię, w ciągu swojego życia złoży ona bowiem setki jaj. Jajo zwane jest gnidą, łatwo ją pomylić z drobinką łupieżu. Ma około 1mm długości i jest w kolorze biało-żółtym, w odróżnieniu od łupieżu trudno ją jednak strącić z włosa, gdyż jest do niego dość mocno przyklejona. Po około 6-10 dniach z jaja wykluwa się larwa, która przez kolejne 10-21 dni dojrzewa do swojej dorosłej postaci. Dopiero wtedy jest zdolna do składania jaj. Samica wszy ludzkiej żyje około 4 tygodni, zaś samiec od 2 do 3 tygodni. Wesz żywi się średnio co 4 godziny, pozbawiona swojego żywiciela jest w stanie przeżyć nie dłużej niż 48 godzin.

Dzieci – żywiciel doskonały

Nie bez powodu wraz z początkiem września apteczne zapasy środków na wszawicę bardzo szybko się wyczerpują, w końcu zatłoczone szkolne korytarze to dla wszy prawdziwy raj. Największe ryzyko zakażenia wszawicą występuje u dzieci w wieku od 3. do 12. roku życia, zarówno przedszkolaki, jak i uczniowie młodszych klas nie zachowują jeszcze odpowiedniego dystansu, często wymieniają się nakryciami głowy, szalikami, grzebieniami i szczotkami, co ułatwia pasożytom transfer z jednej głowy na drugą. Duże skupiska ludzkie to główny czynnik wpływający na szybkie rozprzestrzeniania się wszawicy, brak higieny nie ma tu większego znaczenia! Ofiarą pasożyta może paść zarówno czysta i pachnąca głowa, jak i ta lekko już nieświeża!

wszy

Objawy wszawicy

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów, który świadczy o zarażeniu pasożytami, jest swędzenie skóry głowy. Na karku pojawiają się także czerwone plamki, czyli ślady ugryzień. Podczas wkłucia w skórę wesz wstrzykuje ślinę, która jest czynnikiem wywołującym podrażnienie i swędzenie. Samo ugryzienie wszy nie niesie żadnego ryzyka, pasożyty żyjące w Polsce nie przenoszą bowiem chorób. Wszawicy mogą jednak towarzyszyć powikłania, do których zalicza się krwawe wybroczyny, uszkodzenia skóry, dermatozy, uczulenie. Intensywne drapanie skóry może zaś doprowadzić do rozwoju infekcji.

Wszawica: leczenie

Zasadniczo leczenie wszawicy nie jest ani skomplikowane, ani bolesne. Jedyną niedogodnością jest to, że kuracja obejmuje wszystkich zarażonych (dziecko w szybkim tempie zaraża innych domowników), a oprócz tego należy zdezynfekować przedmioty, na które mogły się przenieść pasożyty. Jeśli chodzi o sam proces odwszawiania, to dzięki nowoczesnym środkom na wszy jest on prosty do przeprowadzenia. Preparaty bazują na substancjach silikonowych, nie zawierają składników owadobójczych (jak DDT), przez co nie są szkodliwe dla dzieci (niektóre z dostępnych w aptekach środków mogą stosować nawet kobiety w ciąży oraz karmiące piersią!). Mechanizm działania preparatów na wszawicę polega na odcięciu wszy od dostępu powietrza. Olej silikonowy (najczęściej dimetykon) zatyka aparat oddechowy pasożyta, co powoduje jego uduszenie. Przewagą nowoczesnych preparatów nad tradycyjnymi metodami (DDT, ocet, nafta, ścinanie włosów) jest to, że z równą skuteczność zabijają dorosłe osobniki, jak i gnidy, a także to, że pasożyty nie są w stanie uodpornić się na ich działanie! Po nałożeniu preparatu i odczekaniu odpowiedniego okresu czasu (z reguły godzina), należy wyczesać martwe pasożyty przy pomocy gęstego grzebienia, a następnie dokładnie umyć włosy i skórę głowy zwykłym szamponem. W większości przypadków producenci zalecają również prewencyjne powtórzenie kuracji po upływie tygodnia. Na rynku dostępnych jest kilkanaście produktów na wszy i gnidy, różnią się one między sobą formą aplikacji, są wśród nich: szampony (np. Szampon przeciwwszawiczy Nitoclin), lotiony (np. Linicin, Paranit Sensitive), aerozole (np. Nyda Express) i płyny (np. Nyda Plus). W ofercie wielu producentów są także specjalne zestawy np. Zestaw Sora Płyn + Sorex Specjalistyczny szampon do zmywania olejów, Zestaw przeciw wszawicy Pipi Nitolic.

Uwaga: trwa dezynfekcja!

Aby kuracja przeciwwszawicza była skuteczna, musi być uzupełniona o działania o zdecydowanie większym zasięgu. Oznacza to generalne pranie! Wszystko, co zmieści się do pralki, należy wyprać w wysokiej temperaturze (minimum 60st.C), czyli ubrania, ręczniki, pościel, koce oraz pluszaki. Jeśli czegoś nie da się wyprać, trzeba zastosować dwutygodniową kwarantannę. Dlaczego tak długą, przecież wszy bez pożywienia przeżyją najwyżej dwie doby? No tak, ale gnida jest w stanie przeżyć do 14 dni! Trzeba więc umieścić wszystko w szczelnych, próżniowych workach i czekać! Dodatkowo należy zdezynfekować szczotki, grzebienie i inne przybory do włosów, a także dokładnie wyczyścić cały dom, zwłaszcza pokój dziecka i miejsca, w których najczęściej przebywa.

Profilaktyka wszawicy

W ramach profilaktyki warto wprowadzić kilka działań zapobiegawczych. Przede wszystkim zaleca się regularnie (raz w tygodniu) kontrolować głowę dziecka w poszukiwaniu „niechcianych gości”. W tym celu należy sprawdzić, czy na skórze głowy nie pojawiły się czerwone ślady po ugryzieniach oraz gęstym grzebieniem przeczesać włosy nad białą kartką papieru, robiąc przedziałki co 1-2cm. Dorosłe wszy będą widoczne na jasnym tle kartki, gnidy zaś będą przyczepione do włosa. Zanim w przedszkolu lub w szkole dziecka pojawi się panika związana z epidemią wszawicy, można w ramach dodatkowej ochrony, stosować specjalne preparaty, które przeciwdziałają zarażeniu wszami: np. Aerozol Sora Protect lub Odżywka Paranit Ochronny. Sprytnym rozwiązaniem są również ochronne gumki do włosów nasączone olejkami eterycznymi, które działają drażniąco na wszy, co chroni przed zakażeniem np. Cicho wSza, LeeLoop.

Niestety nie można mieć złudzeń, że dziecko przetrwa swoją edukację przedszkolno-szkolną bez zarażenia się wszawicą. Ze względu na łatwość, z jaką wszy przenoszą się z jednego żywiciela na drugiego, szczególnie w dużych skupiskach ludzkich, prawdopodobieństwo choroby jest bardzo wysokie! Na szczęście apteczne preparaty z olejami silikonowymi pozwolą szybko pozbyć się problemu.

Ewa Krulicka

Redaktor naczelna jestemmama.pl, charakter interdyscyplinarny i niepokorny. Z reguły nie owijam w bawełnę, a w moich tekstach staram się zobrazować i uwypuklić zarówno niepokoje, jak i radości towarzyszące okresowi macierzyństwa.

Komentarze