Uwaga! Borelioza atakuje także dzieci!

Borelioza to bodaj najczęściej powtarzane słowo w sezonie letnim. Ostrzegają przed nią lekarza, ostrzegają przed nią media! Nie są to alerty na wyrost! Liczba kleszczy rośnie w zastraszającym tempie, co gorsza coraz więcej z nich jest nosicielami krętków boreliozy! Obowiązkiem każdego rodzica jest zapewnienie dziecku ochrony przeciwkleszczowej, jak również profilaktyczne kontrolowanie jego ciała w poszukiwaniu wbitego pajęczaka!

Borelioza u dzieci

Borelioza, czy jak kto woli, choroba z Lyme, jest poważną, wielonarządową chorobą zakaźną. Do jej rozwoju dochodzi w wyniku zakażenia krętkami z rodzaju Borellia. W naszym kraju nosicielami tych niebezpiecznych bakterii są kleszcze. Choć nie mają one specjalnych preferencji „smakowych”, to dzieci w naturalny sposób stanowią dla nich łatwiejszy cel niż osoby dorosłe! Są one za małe, aby zrozumieć, z jakimi konsekwencjami wiąże się ukąszenie kleszcza, dlatego chętnie bawią się, siedząc na trawie lub bez opamiętania przytulają domowe zwierzaki, na których kleszcze często żerują!

Borelioza: objawy i rozpoznanie

Początkowe objawy boreliozy są niespecyficzne, a w wielu wypadkach zakażenia nie zdradzają żadne oznaki! Stanowi to poważne utrudnienie w postawieniu prawidłowej diagnozy na wczesnym etapie choroby. Przez lata lekarze błędnie rozpoznawali symptomy boreliozy, szukając bez powodzenia przyczyn pogarszającego się stanu pacjentów i lecząc trochę „na ślepo”. Z roku na rok liczba rozpoznanych przypadków choroby z Lyme rośnie, co nie świadczy wyłącznie o tym, że powiększa się populacja zakażonych kleszczy, ale również o tym, że diagnostyka tego schorzenia jest na wyższym poziomie, niż to było choćby dekadę temu. Co zatem wiadomo o boreliozie? Przede wszystkim to, że rozwija się stopniowo, przechodząc przez trzy fazy – wczesną ograniczoną, wczesną rozsianą oraz późną.

  • Faza wczesna ograniczona – trwa około 30 dni od momentu zakażenia. Rozpoznanie boreliozy w tym okresie daje szansę na całkowite wyleczenie, niestety diagnozę utrudnia fakt, że jedyny charakterystyczny objaw boreliozy, który pojawia się w tym czasie, czyli rumień wędrujący występuje zaledwie u 40% zarażonych, przy czym u dzieci zdecydowanie rzadziej (około 10%)! Ponadto obserwuje się symptomy grypopodobne.
  • Faza wczesna rozsiana – po około 6 miesiącach od zarażenia borelioza wchodzi w kolejną fazę, zakażenie jest już rozprzestrzenione niemal po całym organizmie, co oznacza, że bakterie stopniowo atakują kolejne narządy. Właściwe rozpoznanie boreliozy w tej fazie jest już łatwiejsze, gdyż choroba zaczyna dawać specyficzne objawy o charakterze wieloukładowym. Pojawiają się nerwobóle, światłowstręt, bóle głowy, senność, męczliwość, osłabienie, rozdrażnienie, bóle mięśniowe, bóle stawowe, zanikowe zapalenie skóry kończyn, zapalenie mięśni, zapalenie stawów (u dzieci w odróżnieniu od dorosłych zapalenie stawów ma łagodniejszy przebieg), zapalenie serca. W przypadku dzieci zakażenie zdecydowanie częściej zajmuje ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy, neuroborelioza, jak określa się ten stan, zwykle przejawia się porażeniem nerwu twarzowego (jednostronnym lub obustronnym), zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych (zwykle o łagodnym przebiegu z bólami głowy jako głównym symptomem), zapaleniem korzeni nerwowych i nerwów obwodowych (objawiającym się silnymi nerwobólami, które zwykle występują w nocy), przewlekłym zapaleniem mózgu (z porażeniem nerwów czaszkowych, zespołami psychotycznymi, otępieniem, zaburzeniami pamięci oraz skupienia uwagi).
  • Faza późna – kilkanaście miesięcy od zakażenia choroba zaczyna wchodzić w fazę przewlekłą.

Generalnie diagnozowanie choroby z Lyme nie jest łatwe, przy czym u dzieci i młodzieży jest trudniejsze niż u dorosłych. Rumień wędrujący bardzo rzadko występuje u dzieci, ponadto wiele objawów boreliozy łatwo wziąć za charakterystyczne objawy okresu dojrzewania. Rodzice powinni mieć świadomość, jak podstępną chorobą jest borelioza, dlatego zaobserwowanie u dziecka objawów, których genezę trudno wskazać, warto skonsultować z lekarzem. Jeśli dziecko zaczyna odczuwać nieuzasadnioną senność oraz zmęczenie, ma problemy z nauką i koncentracją, narzeka na bóle głowy, mięśni lub zębów, prawdopodobną przyczyną takiego stanu może być zakażenie krętkami boreliozy. Diagnostyka choroby z Lyme opiera się na testach serologicznych. Zwykle przeprowadza się badanie na obecność przeciwciał z klasy IgM lub IgG metodą ELISA, następnie wynik potwierdza się, wykonując test Western Blot. Narzędziem diagnostycznym w rozpoznawaniu boreliozy jest również badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (neuroborelioza), badanie płynu stawowego oraz badania bakteriologiczne metodą PCR.

Rodzicu, chroń swoje dziecko przed boreliozą!

Każdy rodzic powinien rozwijać w dziecku świadomość zagrożeń związanych z ukąszeniem kleszcza, uczyć go, jak unikać ukąszenia, a także, jak zachować się w sytuacji, gdy kleszcz wbił się w ciało! Dopóki dziecko jest małe, obowiązek regularnego kontrolowania ciała, zwłaszcza gdy maluch był narażony na kontakt z kleszczami (np. spacer po lesie, zabawy z psem na działce), spada na rodziców. Jako osoba odpowiedzialna za zdrowie dziecka rodzic powinien także pamiętać, że nie wszystkie rekomendowane środki ochrony przeciwkleszczowej są bezpieczne dla dziecka. Wielu reklamowanych i polecanych repelentów nie można stosować u najmłodszych!

Dzieci bardziej niż dorośli narażone są na zakażenie krętkami boreliozy, dodatkowo szybkie postawienie prawidłowej diagnozy jest u nich trudniejsze. Dlatego profilaktyka jest najważniejsza! Oczywiście nie można siać paniki, nie każdy kleszcz jest nosicielem krętków boreliozy, a co za tym idzie nie każdy wkłuty w skórę pajęczak, oznacza zakażenie, mimo to trzeba zachować ostrożność na każdym kroku!

Ewa Krulicka

Redaktor naczelna jestemmama.pl, charakter interdyscyplinarny i niepokorny. Z reguły nie owijam w bawełnę, a w moich tekstach staram się zobrazować i uwypuklić zarówno niepokoje, jak i radości towarzyszące okresowi macierzyństwa.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *