Pestycydy i inne szkodliwe substancje, które znajdziemy w owocach i warzywach

Czy warzywa i owoce mogą szkodzić? Przecież wszyscy lekarze i specjaliści od żywienia przekonują nas, że powinny one stanowić trzon naszej codziennej diety! To oczywiście prawda, jednak należy pamiętać, że nawet zdrowe produkty mogą być zanieczyszczone przez groźne dla naszego organizmu toksyny, metale ciężkie, pestycydy oraz azotany!

Skąd w owocach i warzywach biorą się szkodliwe substancje?

Większość szkodliwych substancji znajdujących się w owocach i warzywach to pozostałości wykorzystywanych w uprawach środków ochrony roślin oraz nawozów. Ponadto niebezpieczne związki i metale ciężkie przedostają się do nich z ziemi, powietrza oraz opadów atmosferycznych, co jest bezpośrednim odzwierciedleniem wysokiego stopnia zanieczyszczenia środowiska. W wielu warzywach i owocach wykrywa się również obecność groźnych toksyn, które powstają w wyniku aktywności różnych rodzajów grzybów i pleśni! Jakie szkodliwe substancje znajdziemy w owocach i warzywach?

pestycydy w owocach

Azotany

Obecność azotanów w warzywach i owocach to efekt powszechnego stosowania nawozów mineralnych w uprawach roślin. Azotany to substancje rozpuszczalne w wodzie, co sprawia, że stosunkowo łatwo można je usunąć, dokładnie myjąc warzywa i owoce. Same w sobie azotany nie stanowią dużego zagrożenia dla zdrowia człowieka, jednak związki te ulegają przekształceniu w toksyczne azotyny, które mogą uszkadzać układ krążenia, zaburzać wchłanianie witaminy C, a w skrajnych przypadkach zwiększać ryzyko nowotworów. Najwięcej azotanów gromadzi się w sałacie, szpinaku, pietruszce, rzodkiewce, kapuście i ziemniakach.

Pestycydy

W rolnictwie stosuje się je w celu zwalczania szkodników zwierzęcych, bakterii, grzybów i chwastów. Pestycydy są bardzo niebezpieczne dla zdrowia, wiele z nich może wykazywać działanie neurotoksyczne i rakotwórcze, ponadto pestycydy znajdujące się w warzywach i owocach mogą działać alergizująco, zaburzać gospodarkę hormonalną organizmu oraz niekorzystnie wpływać na pracę układu krwionośnego i nerwowego. Rekordzistami pod względem skażenia pestycydami są truskawki, jabłka i sałata.

Metale ciężkie

Do najbardziej niebezpiecznych metali ciężkich, których obecność stwierdza się w niektórych owocach i warzywach, należy: rtęć, kadm i ołów. Przenikają one do roślin z gleby, wody oraz powietrza. Jedzenie warzyw i owoców, w których znajdują się metale ciężkie, jest poważnym zagrożeniem, gdyż substancje te mają zdolność do kumulowania się w organizmie, co może prowadzić do stopniowego uszkadzania i zaburzania pracy wielu układów. Najwięcej metali ciężkich znajduje się w sałacie, kapuście, szpinaku, pietruszce, burakach i ziemniakach.

Mykotoksyny

Mykotoksyny to produkty przemiany materii wielu gatunków pleśni (m.in. z rodzaju Aspergillus, Penicillium i Fusarium). Najczęściej występującymi mykotoksynami są ochratoksyna A i patulina (występująca głównie w jabłkach, gruszkach, morelach i brzoskwiniach). Zakażone nimi produkty mają widoczne ślady zepsucia np. pleśń. Warto wiedzieć, że odcięcie chorej części nie rozwiązuje problemu, gdyż toksyny szybko rozprzestrzeniają się w całym owocu lub warzywie. Mykotoksyny mogą wywoływać ostre zatrucia pokarmowe, uszkadzać wątrobę i nerki, wykazują także działanie rakotwórcze.

„Czysta piętnastka” i „brudna dwunastka”

Rosnąca świadomość związana z ekologicznym stylem życia sprawia, że coraz więcej organizacji monitoruje stopień zanieczyszczenia warzyw i owoców. Jedną z najpopularniejszych jest amerykańska organizacja EWG, która co roku publikuje ranking najmniej i najbardziej zanieczyszczonych pestycydami warzyw i owoców. I choć zestawienie przygotowywane jest z myślą o rynku amerykańskim, gdzie obowiązują inne regulacje, warto zapoznać się z tegorocznym rankingiem:

  • „Czysta piętnastka” – awokado, słodka kukurydza, ananas, zielony groszek, cebula, papaja, bakłażany, szparagi, kiwi, kapusta, kalafior, melon cantaloupe, brokuły, grzyby, melon miodowy.
  • „Brudna dwunastka” – truskawki, szpinak, jarmuż, nektarynki, jabłka, winogrona, brzoskwinie, wiśnie, gruszki, pomidory, seler naciowy, ziemniaki.

Warzywa i owoce: jeść czy nie jeść?

Oczywiście, że jeść! Trzeba mieć jednak świadomość potencjalnego zagrożenia, ponadto warto wiedzieć, w jaki sposób można to zagrożenie zminimalizować. Przede wszystkim zaleca się unikać kupowania nowalijek, do ich uprawy stosuje się zdecydowanie za dużo chemicznych wspomagaczy. Wybór warzyw i owoców powinien być dyktowany ich sezonowością, ponadto ważnym aspektem jest miejsce pochodzenia produktu. Zdrowszą opcją są produkty lokalne, ponieważ te importowane dodatkowo muszą być odpowiednio zakonserwowane na czas podróży. Warzywa i owoce warto kupować bezpośrednio od rolników lub z kontrolowanych upraw ekologicznych. Należy również pamiętać o dokładnym myciu warzyw i owoców przed spożyciem oraz o tym, że nadpsute i nadpleśniałe sztuki należy bez żalu wyrzucić! Warzywa i owoce należy dokładnie myć pod bieżącą wodą, co pozwoli wypłukać z ich powierzchni większość azotanów oraz brud, a następnie wymoczyć w alkalicznym roztworze (litr wody + czubata łyżka sody oczyszczonej), aby pozbyć się części pestycydów!

Uważaj, co podajesz dziecku!

Ze względu na wysoką szkodliwość niektórych substancji znajdujących się w warzywach i owocach należy bardzo starannie wybierać produkty, które trafią na talerz dziecka! Jest to szczególnie istotne w przypadku maluchów do 3. roku życia! Taki mały organizm nie jest jeszcze w pełni dojrzały, poszczególne narządy i układy nadal się rozwijają! Inaczej niż u dorosłego człowieka przebiegają procesy trawienne, co więcej, organizm gorzej radzi sobie z dostarczanymi wraz z dietą metalami ciężkimi i toksynami! Innymi słowy, podawanie dziecku owoców i warzyw gorszej jakości, nieumytych lub nadpsutych może zagrażać jego zdrowiu!

Żaden suplement diety nie jest w stanie zastąpić diety bogatej w świeże warzywa i owoce. Niestety współczesne uprawy różnią się od tych sprzed kilkudziesięciu lat. Środki ochrony roślin, nawozy, silnie zanieczyszczone środowisko sprawiają, że warzywa i owoce skażone są pestycydami i metalami ciężkimi, dlatego też należy zwracać dużą uwagę na to, skąd pochodzą wybierane przez nas produkty, a także trzeba pamiętać o ich dokładnym myciu!

Ewa Krulicka

Redaktor naczelna jestemmama.pl, charakter interdyscyplinarny i niepokorny. Z reguły nie owijam w bawełnę, a w moich tekstach staram się zobrazować i uwypuklić zarówno niepokoje, jak i radości towarzyszące okresowi macierzyństwa.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *