Żółtaczka u noworodków – czy groźna?

Po urodzeniu dziecka przechodzi ono badanie dotyczące ilości bilirubiny we krwi, czyli poziomu żółtego barwnika. W wielu przypadkach stwierdzana jest żółtaczka. Co to w praktyce oznacza?

żółtaczka u noworodkówŻółtaczka fizjologiczna i patologiczna

Zdecydowana większość wcześniaków oraz prawie połowa dzieci urodzonych w terminie ma stwierdzaną żółtaczkę noworodkową. Jest to żółtaczka fizjologiczna, która charakteryzuje się zwiększonym stężeniem bilirubiny we krwi, czyli żółtego barwnika. Nie wymaga ona rozpoczęcia terapii leczniczej, choć często noworodek musi przez jakiś czas przebywać pod lampą do fototerapii.

Bilirubina powstaje w wyniku przemiany hemoglobiny w erytrocytach i wynika ze zbyt dużej ilości erytrocytów 1 ml krwi dziecka. U nowo narodzonych dzieci układ enzymatyczny wątroby jest jeszcze nie do końca wykształcony, stąd też zwiększona ilość bilirubiny wolnej we krwi noworodka, która powoduje charakterystyczne, żółte zabarwienie skóry.

Żółtaczka patologiczna jest procesem chorobowym i wymaga leczenia poprzez:

  • Fototerapię,
  • Transfuzję krwi,
  • Leczenie farmakologiczne.

Wynika ona ze zwiększonego wytwarzania bilirubiny, co może być spowodowane przez choroby:

  • Sferocytozę wrodzoną,
  • Talasemię,
  • Niedobór kinazy pirogronianowej,
  • Chorobę hemolityczną noworodka,
  • Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,
  • Policytemię.

We krwi dziecka jest wówczas zbyt dużo bilirubiny pośredniej, tj. bilirubiny wolnej, niesprzężonej lub bilirubiny bezpośredniej, czyli sprzężonej z kwasem glukuronowym. Żółtaczka patologiczna ponadto może być wywołana niedoczynnością tarczycy lub przysadki mózgowej, galaktozemią, tryozynemią, zespołem Gilberta lub Criglera-Najjar, czy też zapaleniem wątroby, chorobą metaboliczną lub chorobą dróg żółciowych u dziecka.

Przebieg żółtaczki u noworodka i leczenie

U dzieci donoszonych zażółcenie powłok ciała występuje najczęściej w 3-4 dobie życia, a objawy ustępują po około 10 dniach. Podobnie jest u wcześniaków, ale najsilniejsze objawy są widoczne w 6-7 dniu życia i mogą utrzymywać się nawet do 3 tygodni.

W badaniach na żółtaczkę dokonywanych w pierwszych dniach życia dziecka, poziom bilirubiny we krwi u noworodków donoszonych nie przekracza 205 mikromol/l, a u wcześniaków 257 mikromol/l. Jeśli poziom jest wyższy, żółtaczka nie ustępuje po około 2-3 tygodniach i pierwsze jej objawy pojawiają się już w pierwszej dobie życia, można mówić o żółtaczce patologicznej.

Dziecko z żółtaczką fizjologiczną jest ospałe i rzadko je, dlatego matka powinna dbać o częste jego nawadnianie i przystawianie do piersi, nawet budząc noworodka co 2-3 godziny. Żółtaczka patologiczna koniecznie musi być leczona, ponieważ może doprowadzić do poważnych powikłań, m.in. niedorozwoju umysłowego czy porażenia mózgowego.

Liliana Marusiak

Liliana, mama dwójki dzieci, pasjonatka zdrowia, głównie dziecięcego. Od początku związana z naszym blogiem.

Komentarze