Ostuda ciążowa oraz inne przebarwienia w ciąży

Zmiany w wyglądzie kobiety w okresie ciąży – te dobre i te nieco gorsze są wynikiem działania hormonów. Ich aktywność sprawia, że czasem kobieta pięknieje w oczach, a czasem jej uroda marnieje. Jednym z najbardziej charakterystycznych dla stanu błogosławionego skutków zmian hormonalnych są różnego rodzaju przebarwienia skórne, w tym ostuda ciążowa.

Przebarwienia w ciąży (ostuda ciążowa) i jej przyczyny

To charakterystyczne dla kobiet w ciąży przebarwienie zwane jest również melasmą lub chloasmą i najczęściej pojawia się na skórze twarzy, przybierając postać brązowych plam umiejscowionych z reguły w jej centralnej części – policzki, czoło, okolice ust. Przebarwienia na twarzy pojawiają się symetrycznie, przez co u niektórych kobiet występuje tzw. maska ciążowa. Ostuda w ciąży jest rezultatem występowania kilku czynników. Oczywiście prym wiodą hormony, zwłaszcza podwyższony poziom estrogenu. Ten nadmiar estrogenów rozregulowuje produkcję melaniny (pobudza melanocyty do szybszej pracy). Kiedy do tego stanu dodamy działanie promieni słonecznych, mamy gotowy przepis na ostudę (a także inne przebarwienia ciążowe). Pod wpływem promieni UV nadmiar melaniny dość nierównomiernie rozkłada się w naskórku, co powoduje tworzenie się plam, które mogą stopniowo ciemnieć, dostając kolejne dawki światła słonecznego. Ostuda ciążowa pojawia się najczęściej w drugim trymestrze. Należy pamiętać, że – choć wyjątkowo nieestetyczna – melasma nie jest ani groźna, ani trwała. Zazwyczaj po porodzie rozpoczyna się proces blaknięcia plam, które w ciągu kilku-kilkunastu tygodni całkowicie zanikają (w rzadkich przypadkach może to potrwać do roku).

przebarwienia w ciążyOstuda nie tylko w ciąży!

Mimo że utożsamiana jest z okresem ciąży, może ona występować u kobiet po 30. roku życia również jako wynik przyjmowania antykoncepcji hormonalnej lub niektórych substancji np. chloropromazyny czy fenytoiny. Ten rodzaj przebarwień na twarzy, przypominający także plamy wątrobowe spotykany jest w okresie menopauzy, przy zaburzeniach metabolicznych lub endokrynologicznych. Ostuda może pojawić się, gdy nieumiejętnie korzystamy ze słońca lub solarium, a nawet w wyniku ekspozycji na światło żarówek, które mogą emitować promienie UV. Nie bez znaczenia pozostają zawarte w niektórych kosmetykach lub lekach substancje fototoksyczne. Hormony, promienie UV, kosmetyki to tylko część problemu, powody, dla których ostuda pojawia się na skórze, nie zostały do końca poznane.

Ostuda – leczenie

W przypadku ostudy ciążowej leczenie jest wykluczone. Do likwidowania melasmy używa się preparatów, które zawierają kwas kojowy, kwas azaleinowy, retinoidy, hydrachinon. Są to substancje zakazane albo niewskazane w ciąży, więc co zrobić? Zacznij od tego, że najkorzystniejszym działaniem przeciwko ostudzie jest jej zapobieganie! Nie masz wpływu na to, jak Twój organizm, szczególnie Twoja skóra, zareaguje na szalejące hormony, ale możesz wyeliminować jeden z czynników sprzyjających powstawaniu przebarwień, w tym powstawaniu ostudy, czyli szkodliwe działanie promieni słonecznych.

ostuda ciążowaOchrona przeciwsłoneczna w ciąży

Obecnie wiele uwagi poświęca się propagowaniu odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej, co ma szczególne znaczenie właśnie w okresie ciąży. Przede wszystkim należy pamiętać, że promieniowanie słoneczne przenika również przez chmury, dlatego nawet w pozornie „bezpieczną” pogodę należy stosować się do zasad właściwej ochrony przeciwsłonecznej. Po pierwsze zaleca się unikać długotrwałej ekspozycji na słońce. Po drugie – krem ochronny o pełnym spektrum przeciwsłonecznym (wysoki filtr SPF 30 lub SPF 50, UVB/UVA, preferowane filtry mineralne, czyli fizyczne) oraz jego regularne stosowanie. Jeśli planujesz dłuższy pobyt na słońcu, koniecznie weź ze sobą tubkę z kosmetykiem. Aplikację należy wykonywać co dwie godziny! Po trzecie świetną ochronę stanowi kapelusz z dużym rondem, który osłania delikatną skórę twarzy. Te zasady nie dotyczą jedynie wakacyjnych miesięcy, kremy ochronne trzeba stosować przez cały rok! Mała rada: zawsze należy sprawdzać skład preparatu, czy przypadkiem nie zawiera szkodliwych substancji. Przebarwienia w ciąży mogą być powodowane również światłem lamp jarzeniowych, dlatego warto używać zwykłych kremów na dzień oraz podkładów, które zawierają filtry.

Inne ciążowe przebarwienia skórne

Na ciele kobiety słońce i hormony pozostawiają takie ślady jak: ciemniejsze brodawki oraz piegi, pieprzyki (stare stają się bardziej widoczne, a także powstają nowe), a także przebarwienia. Z racji tego, że to melanina jest jednym z najważniejszych czynników powstawania przebarwień, narażone na nie będą częściej kobiety o ciemniejszej karnacji, gdyż naturalnie posiadają więcej tego barwnika. A jeśli kobieta ciężarna ochoczo, mimo ostrzeżeń i wbrew zdrowemu rozsądkowi, korzysta z kąpieli słonecznych, może być pewna pojawienia się przebarwień słonecznych. Te, w odróżnieniu od ostudy, nie znikną po porodzie. Aby zmniejszyć ich widoczność, niezbędne będą zabiegi złuszczające, nierzadko wykonywane w specjalistycznych gabinetach. Ze względu jednak na potencjalną szkodliwość dla dziecka niektórych z tych substancji lub zabiegów trzeba poczekać i rozpocząć je dopiero po porodzie, a najlepiej zaplanować je na jesienne miesiące, kiedy to nastaje najlepszy i najbezpieczniejszy czas na jakiekolwiek zabiegi kosmetyczne. Dość specyficzne, ciążowe przebarwienie to linea negra – ciemna kresa biegnąca pionowo przez środek brzucha. Mało osób o tym wie, ale taka kresa, zwana linea alba występuje u każdego, jest jednak niewidoczna. Ciemnieje dopiero w okresie ciąży, z reguły w drugim trymestrze, oczywiście w wyniku działania hormonów. Na szczęście kresa czarna po porodzie znów staje się niewidoczna.

Przebarwienia w ciąży mogą przysporzyć kobiecie wielu problemów. Są nieestetyczne i dość trudno zamaskować je makijażem. Niektóre są nieuniknione, jak np. czarna kresa na brzuchu, jednak niektórych przebarwień na twarzy można uniknąć lub chociaż zredukować ryzyko ich wystąpienia. Dlatego każda ciężarna powinna powziąć pewne środki zapobiegawcze, czyli przede wszystkim chronić skórę przed promieniami słonecznymi. Jeśli Twoje starania się nie powiodą i przebarwienia pojawią się na Twojej skórze, możesz skonsultować się z lekarzem, a jeśli zaniepokoi Cię wygląd którejkolwiek plamki lub pieprzyka, koniecznie umów się na wizytę z dermatologiem!

Liliana Marusiak

Liliana, mama dwójki dzieci, pasjonatka zdrowia, głównie dziecięcego. Od początku związana z naszym blogiem.

Komentarze

  • Sandra

    Przyznam, ze ostuda troche mnie zaskoczyla i nie wiedzialam ciaza moze byc jej przyczyna, na szczescie strasza i juz doswiadczona siostra pomogla mi uchronic sie przed wiekszymy przebarwieniami. Dała mi specjaalne serum na dzien i na noc (neotone bodajze) i systematyczna ich aplikacja na skora faktycznie wygladzila plamy