Czym grozi toksoplazmoza w ciąży?

Toksoplazmoza to jedna z najczęstszych chorób pasożytniczych, którą można się zarazić w dość prozaiczny sposób. Główną drogą zakażenia jest droga pokarmowa – wystarczy zjeść surowy lub niedogotowany kawałek mięsa zarażonego cystami Toxoplasma gondii. Zagrożenie czyha także w odchodach kota, który wydala zaraźliwe oocysty. Istnieje również tzw. toksoplazmoza wrodzona, następująca w wyniku przenikania pierwotniaków przez łożysko u matek, które są w aktywnej fazie choroby.

toksoplazmoza w ciążyJak rozpoznać zakażenie toksoplazmozą?

Problem polega na tym, że z reguły przebiega ono bezobjawowo. Jedynie w nielicznych przypadkach pojawia się osłabienie, nieznaczne powiększenie węzłów chłonnych i słabe objawy grypopodobne. Zasadniczo dla człowieka choroba nie jest groźna, chyba, że tym człowiekiem jest kobieta w ciąży. Tu sprawy nieco się komplikują.

Zakażenie – toksoplazmoza w ciąży

Układ odpornościowy kobiety, która przebyła zakażenie toksoplazmozą przed ciążą, będzie umiał się bronić przed powtórnym zarażeniem, co minimalizuje niemal do zera zagrożenie dla dziecka. Świeże zakażenie w ciąży oznacza niebezpieczeństwo dla dziecka. Im wcześniejsza faza ciąży w czasie zarażenia, tym powikłania są poważniejsze. W skrajnych przypadkach może dojść do wewnątrzmacicznego zgonu płodu lub poronienia. Najczęstszym następstwem zarażenia w początkach ciąży jest tzw. triada Sabina-Pinkertona, czyli zapalenie siatkówki i naczyniówki oka, zwapnienie śródmózgowe oraz małogłowie lub wodogłowie. Jednak większość przypadków to zarażenia w zaawansowanej ciąży, wtedy komplikacje są relatywnie słabsze – żółtaczka, powiększenie wątroby i śledziony, zapalenie mózgu, zapalenie płuc. Warto odnotować, że znaczna część zarażeń wewnątrzmacicznych nie skutkuje żadnymi widocznymi objawami klinicznymi zaraz po porodzie. Niewykluczone są jednak komplikacje, które pojawiają się po czasie – padaczka, zaburzenia mowy, porażenie dziecięce, zez, niedowidzenie, ślepota, dlatego dziecko z grupy ryzyka powinno pozostawać pod kontrolą specjalisty przez 2-3 lata.

Zrób badanie!

Z racji tego, iż toksoplazmoza w zasadzie nie daje objawów, mało kto zdaje sobie sprawę, że już ją przebył i jest na nią odporny. Proste badanie krwi, które pozwoli dowiedzieć się wszystkiego, ma na celu wykrycie przeciwciał tzw. klasy IgG, które potwierdzą przebytą wcześniej toksoplazmozę. Każda ciężarna obowiązkowo powinna zrobić ten test, a kiedy stężenie IgG jest ujemne – przeprowadzać kontrolę przeciwciał co 3 miesiące. Z tym że badanie powinno wykrywać inne przeciwciała w klasie IgM, których obecność we krwi oznacza świeżą infekcję. W takich sytuacjach lekarze zazwyczaj przepisują spiromycynę, która pozwala blokować przenikanie pierwotniaków przez łożysko. Przeważnie takie leczenie trwa do końca ciąży. Interpretacja wyników badań serologicznych bywa trudna, czasem wymaga się dodatkowych badań (np. awidność przeciwciał).

Jak uniknąć zakażenia?

Ciąża to stan, w którym kobieta musi w wyjątkowy sposób dbać o swoje zdrowie, gdyż od tego zależy zdrowie jej dziecka. Dlatego staraj się unikać także sytuacji, która może nieść ryzyko zakażenia toksoplazmozą. W ciąży unikaj surowego mięsa. Zachowuj podstawowe zasady higieny pracy w kuchni – po przyrządzaniu surowego mięsa dokładnie myj nóż i deskę. Nie jedz nieumytych warzyw i owoców, a także nie pij mleka prosto od krowy. Ostatecznym żywicielem pierwotniaka jest kot i to w jego odchodach znajdują się oocysty. Jednak wystarczy codzienna wymiana kuwety, aby wyeliminować zagrożenie, gdyż są one niebezpieczne dla człowieka dopiero po kilku dniach. Zatem jeśli znajdujesz się w grupie ryzyka, staraj się zachować zdrowy rozsądek i postępuj zgodnie z zaleceniami lekarzy.

Liliana Marusiak

Liliana, mama dwójki dzieci, pasjonatka zdrowia, głównie dziecięcego. Od początku związana z naszym blogiem.

Komentarze